موقعيت و مشخصات عمومي شهر تسوج

شهر تسوج بين دو استان آذربايجانشرقي و غربي در شمال درياچه اروميه و جنوب كوههاي قزل داغ قرار گرفته و بنا به اقوال بيشتر مورخين و دلايل متّقن جغرافيايي و تاريخي يكي از شهرهاي قديمي و تاريخي ايران است كه تاريخ جمعيت پذيري آن به قرنهاي قبل از ميلاد كشيده ميشود .تسوج در جلگه ي نسبتاً وسيع آبرفتي دامنه كوههاي ميشاب ( ميشو) و درياچه اروميه بين شهرستانهاي مرند , خوي , سلماس و شبستر واقع شده و مركز ناحيه محال تسوج ميباشد كه فاصله آن از مركز استان ( تبريز 110 کیلومتر) , شهر سلماس 50 کیلومتر, خوي 48 کیلومتر , مرند 45 کیلومترو مركز شهرستان ( 41 كيلومتر است .اين شهر در حد فاصل جغرافيايي َ21 وْ45 شرقي گرينويچ ( مبداء طول
جغرافيايي ) و َ19 وْ35 شمالي از خط استوا قرار گرفته و از سطح درياي آزاد 1370 متر ارتفاع دارد .اين آبادي از لحاظ اينكه بين چند شهر واقع شده در سابق اهميت چهار راهي داشته و راه كاروانهاي پر تحرك به شمال و جنوب و شرق از وسط آن بوده است مخصوصاً عبور يكي از
رشته هاي جاده ابريشم كه در محل به جاده اسلامبول مشهور است اهميت بيشتري قبل از هزاره ي هجري به تسوج بخشيده است
بازار خشكبار تسوج از ادوار تاريخ گذشته بنا به موقعيت جغرافيايي و استحصال بي نظير محصولات باغي از قبيل ( گردو ، بادام ، زردآلو ، قيسي ، آلبالو و .... ) شهرت جهاني داشته و به لحاظ عبور شريانهاي ارتباطي از مسير تسوج به مناطق مختلف كشور و تردد تجّار و بازرگانان نه تنها به رواج
اين صنعت در شهر تسوج رونق داده بلكه با فعاليت 90% مردم شهر و منطقه در شغل باغداري و خشكبار موجب توسعه واحدهاي صنعتي ، خشكبار گرديده است و بازار خشكبار تسوج از دوره سلاطين صفوي و مشروطيت و قرائن اخير پيشينيان سابقه داشته و وجود كاروانسراهاي متعدد براي
آسايش كاروانيان و رونق تجارت در زمينه صنعت خشكبار گواهي بر اين مسئله ميباشد و نبض تجارت تسوج در امر خشكبار بوده و رونق اقتصادي شهر با محصول خشكبار منحصر به فرد بوده و علاوه بر تامين مصرف داخلي مازاد نياز به كشورهاي اروپايي و آسيايي صادر ميگردد .
رشادتهای مردم تسوج بعد از انقلاب
مردم متدين و مسلمان شهر تسوج از اول انقلاب شكوهمند اسلامي ايران در تمامي عرصه هاي مختلف با حضور حماسي خويش دين و وظيفه خود را به اسلام و انقلاب اداء نموده و با شروع جنگ تحميلي جوانان غيرتمند و بسيجيان دلاور خطه قهرمان پرور تسوج به جبهه هاي جنگ حق عليه باطل شتافته و از كيان ايران اسلامي دفاع نموده و بيش از صد ها نفر از دلاورمردان اين مرز و بوم به لقاء اله و معشوق خود پيوسته و به درجه رفيع شهادت نائل و در مزار عاشقان دفن و به خاك سپرده شده اند .

 

جاذبه های تاریخی و طبیعی
با عنايت به پتانسيل ها و ظرفيت هاي مختلف و قابليت هاي بكر طبيعي موجود در شهر تسوج و آثار تاريخي ، فرهنگي همچون
- دامنه كوههاي سرسبز ميشو ، سرچشمه رودخانه هاي الماس و انزاب ، دهكده توريستي روستاي الماس و روستای انگشتجان
- تفرجگاه كلمبور ( سرچشمه 5 رشته قنات همجوار در يك منطقه خاص ديدني و بکر )
- سواحل خاص و استثنائي درياچه اروميه در حريم شهر تسوج كه بعنوان اثر ملي به ثبت رسيده است .
- زيارتگاه علي علمدار در بالای قله مشهور به علمدار که زیارتگاه اهالی وعاشقان عصمت و طهارت بوده و قبری در خارج از ساختمان بنام سلطان علی ابن مالک اشتر بنا به قولی علمدار لشگر حضرت علی بوده است و ساختمان مجاور آن به سبک صفویه ساخته شده است.
- كاروانسراي شاه عباس صفوي .در مسیر قدیمی راه مال رو مرند که به صورت کوهستانی می باشد.
- حمام تاريخي و بازار تسوج در مرکز شهر و در سمت غربی مسجد جامع می باشد و اکنون در حال مرمت و باز سازی می باشد
- مسجد جامع در جنوب راسته بازار با مساحت 1155 متر مربع دارای 24ستون سنگی و در زمان صفویه ساخته شده است و در سال1252به دستور محمد شاه قاجار مرمت شده و آخرین تعمیرات در سال 1379 با همکاری سازمان میراث و گردشگری بوده که در وسط مسجد دارای زیرزمین(سرداب)باتعدادی قبور وجود دارد
و مسجد يادگار شاه تسوج که به مسجد سید الشهدا تغییر یافته است در زمان شاه عباس صفوی احداث گردیده است.
- كول تپه ( تپه خاكستر) در قسمت شرق روستای قره تپه
- مقبره سه سيد ملکی در منطقه حائز اهميت بوده واز يك طرف محيط هاي طبيعي زيبا واز طرف ديگر ميراث فرهنگي بر غناي اين امر تاكيد دارد .
وجود آثار تاريخي متعدد و ارزشمندي همچون مسجد جامع ، حمام قديمي بازار ، مسجد يادگارشاه ، بازار تسوج ، زيارتگاه علي علمدار ، مقبره سه سيد از نظر معماري اسلامي بيانگر قدمت شهر بوده وچشم هر بيننده اي را خيره ميسازد و از مصاديق فخر و مباهات منطقه به جرآت ميتوان گفت از نوادر آثار هنراسلامي و تاريخي و فرهنگي مي باشد.